Tâm lý học thường dễ bị hiểu sai theo nhiều cách. Đa phần là vì mọi người không có nhiều kiến thức và trải nghiệm trực tiếp với ngành khoa học này. Đối với nhiều người, họ tiếp xúc với lĩnh vực tâm lý học lần đầu là trong các môn học đại cương tâm lý hồi ở đại học. Cũng không có gì ngạc nhiên khi có rất nhiều quan niệm sai lệch – thậm chí chỉ là sai ngay cả ở câu hỏi cơ bản như: Tâm lý học là gì.

myths-0001-880x

Psychology is prone to a number of myths and misconceptions. Much of this is because people often have very little direct knowledge and experience with the science of psychology. For many people, their first experience with the field of psychology happens when they take an introductory course in the topic to fulfill a university general education requirement. No wonder that there are so many different misconceptions about exactly what psychology is and is not!

Dưới đây chỉ là một số ít những hiểu lầm thường thấy nhất.

Here are just a few of the most common misunderstandings.

Hiểu lầm 1: Tâm lý học rất dễ!

Myth 1: Psychology Is Easy

Đây có lẽ là hiểu lầm đầu tiên và nó biến mất ngay khi sinh viên khổ sở với các môn tâm lý học đại cương. Tại sao lại có nhiều người lầm tưởng tâm lý học là bộ môn đơn giản và dễ dàng? Nguyên nhân có thể là do nhiều người có xu hướng cho rằng vì bản thân có nhiều trải nghiệm cá nhân với hành vi của những người xung quanh nên cho rằng mình bản thân đã là chuyên gia trong lĩnh vực này.

This misconception is perhaps the first one dispelled for many students as they struggle through their general psychology courses. Why do some people mistakenly believe that psychology is simple and easy? The reason might be because many tend to assume that since they have so much personal experience with human behavior, that they will just naturally be experts on the subject.

Rõ ràng là không ai nghĩ đạt điểm A tiếng Anh là một việc dễ dàng chỉ bởi bản thân đang nói tiếng Anh.  Nếu như Tiếng Anh là một môn không dễ nhằn với cả những người bản xứ thì tâm lý học cũng vậy, đặc biệt là đối với những người có ít trải nghiệm với ngành học này hoặc những ai có lượng kiến thức nền căn bản hạn chế trong một số môn như Toán và Khoa học.

Obviously, no one would suggest that an English class would be an easy A just because you speak English. Just like English can be a challenging subject for any native speaker, psychology classes can be just as tough, particularly for students who have little experience with the subject or who have a limited background in subjects such as science and math.

Điều may mắn ở đây là mặc dù tâm lý học là môn khó nhằn nhưng không có nghĩa là ta không thể tiếp cận nó, nếu ta thực sự muốn.

Fortunately, just because psychology is challenging does not mean that it isn’t accessible to anyone who might take an interest in it.

Mặc dù tốc độ lĩnh hội ở mỗi người là khác nhau nhưng bạn hoàn toàn có thể thành công trong các môn tâm lý học bằng nỗ lực và quyết tâm của mình.

While there might be a learning curve, you can definitely succeed in your psychology classes with effort and determination.

Hiểu lầm 2: Tâm lý học là thứ mà ai cũng biết

Myth 2: Psychology Is Just Common Sense

Khi nghe về những nghiên cứu tâm lý mới nhất, người ta thường phản ứng “Đương nhiên là vậy rồi!”,  “Có gì lạ đâu! Tại sao người ta lại phí hoài thời gian nghiên cứu mấy thứ mà ai cũng biết vậy nhỉ?” – nhiều người thốt lên.

Often after hearing about the latest psychological research, people tend to have an “Of Course!” type of response. “Of course that’s true! Why do people even waste their time researching stuff that’s just common sense?” people sometimes exclaim.

Communication is built
Human common sense

Thật vậy sao? Thử chọn một cuốn sách liệt kê các thí nghiệm nổi tiếng nhất trong lịch sử tâm học mà xem. Bạn sẽ phát hiện các nghiên cứu này phản bác lại những thứ được xem là “hiển nhiên”, những điều mà ai cũng biết vào thời điểm đó. Bạn nghĩ mình có chủ động gây sốc điện lên một người bạn không hề quen biết chỉ vì có một ông cán bộ nào đó yêu cầu bạn làm? Theo như những gì mà bạn nghĩ thì theo lẽ thông thường không có ai lại làm chuyện ác độc như vậy, nhưng nhà tâm lý học Stanley Milgram đã chứng mình điều ngược lại bằng chính thí nghiệm nổi tiếng của mình về sự phục tùng.

But is it really? Pick up any book outlining some of the most famous experiments in the history of psychology and what you will quickly realize is that much of this research refutes what was believed to be common sense at the time. Would you deliver potentially fatal electrical shocks to a stranger just because an authority figure told you to? Common sense might have you emphatically saying no, but psychologist Stanley Milgram famously demonstrated in an obedience experiment that the majority of people would do exactly such a thing.

Đó chính là những điều bạn nghĩ “ai cũng biết” – một thứ gì đó trông có vẻ đúng không phải lúc nào cũng đúng. Các nhà nghiên cứu có thể đặt ra một số câu hỏi và giả định về hành vi của con người và kiểm nghiệm chúng bằng khoa học, đánh giá mức độ đúng sai của một số tín niệm mà ta vẫn đang nghĩ là điều hiển nhiên. Thông qua các phương pháp khoa học, việc khảo nghiệm các vấn đề này đã và đang được tiến hành một cách công bằng và khách quan.

That’s the thing about common sense – just because something seems like it should be true does not necessarily mean that it is. Researchers are able to take some of these questions and presumptions about human behavior and test them scientifically, assessing the truth or falsehood in some of our commonly held beliefs about ourselves. By using scientific methods, experimenters can investigate human issues objectively and fairly.

Hiêu lầm 3: Có bằng cử nhân là có thể trờ thành nhà tâm lý trị liệu.

Myth 3: You Can Become a Therapist with a Bachelor’s Degree

Để hành nghề tâm lý trị liệu, bạn ít nhất phải có một bằng thạc sĩ một trong các nhóm ngành sau: tâm lý học, tư vấn, công tác xã hội, hoặc điều dưỡng viên tâm thần cao cấp. Cơ hội trong ngành sức khỏe tâm thần dành cho những người có bằng cử nhân thì khá nhiều, những những vị trí dạng như vậy chỉ được xem ở mức nhập môn. Bạn không thể hành nghề trị liệu tư chỉ với bằng cử nhân.

In order to become a practicing therapist, you will need at least a master’s degree in a field such as psychology, counseling, social work, or advanced psychiatric nursing. There are many opportunities to work in the field of mental health at the bachelor’s level, but these positions tend to be considered entry-level. You cannot open your own private therapy practice with just a bachelor’s degree.

Bạn cũng cần hiểu thuật ngữ “nhà tâm lý học” là một thuật ngữ được qui định rõ ràng. Để trở thành một nhà tâm lý học, bạn cần có bằng tiến sĩ tâm lý học, hoàn thành một khóa thực tập có người hướng dẫn và vượt qua một kỳ thi cấp chứng chỉ hành nghề.

It is also important to be aware that the professional title “Psychologist” is a regulated term. In order to call yourself a psychologist, you need to earn a doctorate degree in psychology, complete a supervised internship, and pass state licensing exams.

 Hiểu lầm 4: Các nhà tâm lý học chỉ ngồi nghe người khác kể chuyện cũng kiếm được bộn tiền.

Myth 4: Psychologists Get Paid Lots of Money to Listen to People Talk

4fa54e9cecdb090bd8c6c302873ddc0c63c62a4b

Cũng có một số nhà tâm lý học được trả thù lao khá cao. Tuy nhiên quan điểm học chỉ ngồi một chỗ, ghi chú nguệch ngoạc lên giấy note câu chuyện của thân chủ mình có thể quá xa rời thực tế. Phương thức trị liệu truyền thống thông qua hình thức trò chuyện chỉ là một kỹ thuật có thể được áp dụng, và đây hoàn toàn không phải là một quá trình thụ động như người ta vẫn tưởng. Trong suốt các phiên trò chuyện này, các nhà điều trị luôn chủ động lắng nghe thân chủ, đặt ra câu hỏi, đưa ra lời khuyên và giúp thân chủ tìm ra cách giải quyết trong thực tiễn đời sống.

Certainly some psychologists are very well compensated for their work. But the notion that they are just passively sitting back, doodling on a yellow notepad while their clients ramble on could not be further from the truth. The traditional talk therapy is only one technique that a therapist might use, and it’s certainly not a passive process. Throughout these sessions, therapists are actively engaged in listening to the client, asking questions, providing advice, and helping clients develop solutions to put into daily practice.

Các nhà tâm lý học thường làm việc trong nhiều lĩnh vực nghề nghiệp và đảm đương các trọng trách hết sức đa dạng. Lương bổng cũng có sự chênh lệch lớn. Một số làm việc trong mảng chăm sóc sức khỏe tâm thần và tập trung vào công tác chăm sóc bệnh nhân rối loạn tâm lý, nhưng một số lại làm việc trong các mảng như kinh doanh, chính phủ hoặc nghiên cứu.

Psychologists actually work in a wide number of professions and perform an enormous range of different duties. Salaries can vary just as dramatically. Some work in the field of mental health and focus on helping people who experience psychological distress, but other professionals work in areas such as business, government, and research. 

Mức lương thấp nhất cho các công việc liên quan đến tâm lý học dao động từ $20,000 – $30,000, trong khi mức cao nhất có thể đạt tới từ $100,000 – $250,000. Tùy theo chuyên môn, nền tảng học vấn và số năm kinh nghiệm mà mức lương sẽ có sự biến động.

Some of the lowest paying psychology jobs start out in the $20,000 – $30,000 range, while the highest paying jobs can reach up in the $100,000 to $250,000 range. Factors such as specialty area, educational background, and years of experience are what determine salary.

 Hiểu lầm 5: Tâm lý học không phải một ngành khoa học thực sự

Myth 5: Psychology Isn’t a Real Science

Một hiểu lầm phổ biến khác về tâm lý học đó chính là nó không phải là một ngành khoa học thực thụ. Đầu tiên, hay thử xem xem nó chính xác có phải là một ngành khoa học hay không.

Another common myth about psychology is that it is not a real science. First, let’s examine exactly what science is and is not.

Một vài đặc điểm mấu chốt của một ngành khoa học. Some key characteristics of a science:

Sử dụng các phương pháp dựa trên kinh nghiệm.  Uses empirical methods

Các nhà nghiên cứu kiểm soát và điều khiển các biến trong nghiên cứu. Researchers control and manipulate variables

Tính khách quan. Objectivity

Cho phép kiểm chứng giả thiết. Allows for hypothesis testing

Kết quả có thể được sao chép. Results can be replicated

Các kết quả nghiên cứu cho phép các nhà khoa học dự đoán sự lặp lại của hiện tượng trong tương lai. Finding allow researchers to predict future occurrences

Như bạn cũng có thể thấy, tâm lý học dựa trên tất cả những phương pháp này để tìm hiểu hành vi của con người và động vật. Các nhà nghiên cứu tận dụng các phương pháp khoa học để thực hiện các các nghiên cứu, cũng có nghĩa họ sẽ kiểm soát và xác định các biến trong nghiên cứu. Họ có thể kiểm chứng các giả thiết khác nhau và phân tích số liệu để xác định xem liệu kết quả như vậy có thể nào là do ngẫu nhiên hay không. Các nhà tâm lý học cũng sẽ trình bày kết quả nghiên cứu của mình làm sao để các nhà nghiên cứu khác cũng có thể lặp lại thí nghiệm và các phương pháp trong tương lai.

As you can see, psychology relies on all of these methods in order to investigate human and animal behavior. Researchers utilize the scientific method to conduct research, which means that variables are controlled and operationally defined. Experimenters are able to test different hypotheses and use statistical analysis to determine the likelihood that such results are due merely to chance. Psychologists also present their findings in a way that makes it possible for other researchers to replicate their experiments and methods in the future.

scientificmethod

Tâm lý học có thể xem là một ngành khoa học trẻ trong vô vàn các ngành khoa học khác, nhưng nó là một ngành khoa học thực sự. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng ngành tâm lý vẫn còn nhiều hạn chế. Hành vi con người có thể biến động và thay đổi theo thời gian, vậy nên cái đúng ở một thời điểm và một nơi nhất định không phải lúc nào cũng có thể áp dụng được trong những thời điểm khác, hoàn cảnh khác, những nền văn hóa khác, hoặc những xã hội khác.

Psychology might be a relatively young science in the grand scheme of things, but is indeed a real science. However, it is important to note that scientific psychology does have some limitations. Human behavior can vary and change over time, so what is true in one particular time and place might not necessarily apply in different situations, settings, cultures, or societies.

Nguồn: https://www.verywell.com/myths-about-psychology-2795594

Như Trang