Theo học thuyết về phát triển nhận thức của Jean Piaget, trẻ sẽ trải qua 4 giai đoạn phát triển tâm lý khác nhau. Học thuyết này không chỉ tập trung vào việc tìm hiểu cách trẻ tiếp thu kiến thức mà còn đi sâu khám phá bản chất của trí thông minh.

Jean Piaget’s theory of cognitive development suggests that children move through four different stages of mental development. His theory focuses not only on understanding how children acquire knowledge, but also on understanding the nature of intelligence.

20151229140026-green-sprout-growing-seed-growth-plant-soil-new-young-vegetable-gardening-environmental
Nguồn: Entrpreneur.com

Piaget tin rằng chính đứa trẻ là người giữ vai trò chủ động trong quá trình học tập, chúng giống như một nhà khoa học nhỏ thực hiện những thí nghiệm đơn giản, quan sát và từ đó, tìm hiểu thế giới quanh chúng.

Piaget believed that children took at active role in the learning process, acting much like little scientists as they perform experiments, make observations, and learn about the world.

Khi trẻ tương tác với thế giới xung quanh, chúng đang liên tục tiếp thu những kiến thức mới, phát triển những kiến thức sẵn có và liên tục thích ứng những thứ đã có với thông tin mới xuất hiện.

As kids interact with the world around them, they are continually adding new knowledge, building upon existing knowledge, and adapting previously held ideas to accommodate new information.

Bốn giai đoạn phát triển nhận thức. The four stages of cognitive development.

  1. Giai đoạn vận động cảm giác. Sensorimotor Stage of Cognitive Development

Độ tuổi: Từ lúc mới sinh đến 2 tuổi. Ages: Birth to 2 Years

Các đặc trưng và thay đổi chính. Major Characteristics and Developmental Changes:

– Trẻ tìm hiểu thế giới qua các chuyển động và cảm giác. The infant knows the world through their movements and sensations.

– Trẻ tìm hiểu thế giới qua các hành động cơ bản như bú, nắm, nhìn và nghe. Children learn about the world through basic actions such as sucking, grasping, looking and listening.

– Trẻ biết được vật thể sẽ vẫn tiếp tục tồn tại dù ta có nhìn thấy chúng hay không (Vật thể tồn tại lâu dài). Infants learn that things continue to exist even though they cannot be seen (object permanence).

– Trẻ biết bản thân mình là một sinh vật độc lập tách biệt với những con người và đồ vật quanh chúng. They are separate beings from the people and objects around them.

– Chúng nhận ra rằng một hành động có thể đưa đến một thứ gì đó xảy ra trong thế giới của chúng. They realize that their actions can cause things to happen in the world around them.

– Học tập thông qua quá trình đồng hóa và thích nghi. Learning occurs through assimilation and accommodation.

Trong suốt giai đoạn đầu tiên này, trẻ sẽ trải qua quá trình phát triển và học tập với nhiều biến động. Khi chúng tương tác với môi trường sống, chúng cũng liên tục có nhiều khám phá mới về cách thế giới vận hành. Sự phát triển nhận thức trong giai đoạn này diễn ra trong khoảng thời gian ngắn nhưng lại là sự sinh trưởng diễn ra trong giai đoạn này là khá lớn và quan trọng. Trẻ không chỉ tự học cách thực hiện các hành động cơ thể như bò hay đi chập chững mà còn học được khá nhiều ngôn ngữ từ những người chúng tương tác cùng. Piaget cũng chia giai đoạn này ra làm nhiều giai đoạn nhỏ hơn. Phải đến khoảng thời gian cuối cùng trong giai đoạn vận động cảm giác, những suy nghĩ tượng trưng đầu tiên mới xuất hiện.

During this earliest stage of cognitive development, children go through a period of dramatic growth and learning. As kids interact with their environment, they are continually making new discoveries about how the world works. The cognitive development that takes place during this period takes place over a relatively short period of time, but involves a great deal of growth. Children not only learn how to perform physical actions such as crawling and walking, they are also learning a great deal about language from the people they interact with. Piaget also broke this stage down into a number of different substages. It is during the final part of the sensorimotor stage that early representational thought emerges.

  1. Giai đoạn tiền thao tác. Preoperational Stage of Cognitive Development

Độ tuổi: Từ 2 đến 7 tuổi. Ages: 2 to 7 Years

Các đặc trưng và thay đổi chính. Major Characteristics and Developmental Changes:

– Trẻ bắt đầu suy nghĩ có tượng hình hơn và học cách sử dụng từ ngữ và hình ảnh để miêu tả đồ vật. Children begin to think symbolically and learn to use words and pictures to represent objects.

– Chúng có xu hướng tập trung vào bản thân nhiều hơn và chỉ nhìn mọi thứ từ góc độ quan điểm của bản thân. They also tend to be very egocentric, and see things only from their point of view.

– Trẻ giai đoạn này có xu hướng đề cao bản thân và gặp khá nhiều khó khăn trong việc nhìn nhận từ góc độ của người khác. Children at this stage tend to be egocentric and struggle to see things from the perspective of others.

– Mặc dù ngôn ngữ và tư duy có cải thiện nhưng trẻ vẫn có thường suy nghĩ một cách cụ thể rạch ròi, trắng đen rõ ràng về mọi thứ. While they are getting better with language and thinking, they still tend to think about things in very concrete terms.

Các nền tảng phát triển ngôn ngữ có thể xuất hiện từ giai đoạn trước nhưng phải đến giai đoạn này, sự xuất hiện của ngôn ngữ mới trở thành một trong những dấu hiệu đặc trưng, giúp phân biệt giai đoạn tiền thao tác này với các giai đoạn khác. Trẻ cảm thấy quen thuộc hơn với các trò đóng giả nhân vật mặc dù cái nhìn về thế giới xung quanh vẫn còn khá đơn giản và cụ thể.

The foundations of language development may have been laid during the previous stage, but it is the emergence of language that is one of the major hallmarks of the preoperational stage of development. Children become much more skilled at pretend play during this stage of development, yet still think very concretely about the world around them.

  1. Giai đoạn thao tác cụ thể. Concrete Operational Stage of Cognitive Development

Độ tuổi: Từ 7 đến 11 tuổi. Ages: 7 to 11 Years

Các đặc trưng và thay đổi chính: Major Characteristics and Developmental Changes:

­- Trong suốt giai đoạn này, trẻ bắt đầu suy nghĩ có logic hơn về một sự kiện cụ thể nào đó. During this stage, children begin to thinking logically about concrete events.

– Chúng bắt đầu nắm bắt được các khái niệm về giao tiếp, biết được sự tương đồng của mực chất lỏng ở các bình chứa thấp rộng và các bình chưa cao hẹp cùng thể tích. They begin to understand the concept of conservation; the amount of liquid in a short, wide cup is equal to that in a tall, skinny glass.

– Tư duy logic và có kết cấu hơn song vẫn còn rất cụ thể và đơn giản. Thinking becomes more logical and organized, but still very concrete.

– Bắt đầu sử dụng đầu óc để suy nghĩ, tư duy từ những thông tin cụ thể đến những nguyên lý mang tính tổng quát. Begin using inductive logic, or reasoning from specific information to a general principle.

Mặc dù đầu óc trẻ giai đoạn này vẫn còn khá đơn giản nhưng chúng đã cho thấy nhiều dấu hiệu thích nghi và logic hơn. Việc tập trung vào bản thân của giai đoạn trước bắt đầu biến mất khi trẻ biết được góc nhìn khác nhau của người khác cho cùng một sự kiện.

While children are still very concrete and literal in their thinking at this point in development, they become much more adept and using logic. The egocentrism of the previous stage begins to disappear as kids become better at thinking about how other people might view a situation.

  1. Giai đoạn thao tác chính thức. Formal Operational Stage of Cognitive Development

Độ tuổi: từ 12 tuổi trở lên. Ages: 12 and Up

Các đặc tính và thay đổi chính. Major Characteristics and Developmental Changes:

– Ở giai đoạn này, trẻ vị thành niên bắt đầu có nhiều suy nghĩ trừu tượng hơn và tư duy nhiều hơn về các vấn đề mang tính giả thiết. At this stage, the adolescent or young adult begins to think abstractly and reason about hypothetical problems.

– Các suy nghĩ trừu tượng xuất hiện. Abstract thought emerges.

– Trẻ vị thành niên bắt đầu nghĩ nhiều hơn về các vấn đề đạo đức, triết học, luân thường đạo lý, xã hội và chính trị, những vấn đề đòi hỏi óc tư duy trừu tượng và khái quát lý thuyết. Teens begin to think more about moral, philosophical, ethical, social, and political issues that require theoretical and abstract reasoning.

– Bắt đầu sử dụng đầu óc để suy diễn, tư duy từ một nguyên lý chúng đến một thông tin cụ thể. Begin to use deductive logic, or reasoning from a general principle to specific information.

– Khả năng tư duy về các vấn đề và tình huống trừu tượng là dấu mốc phân biệt cốt lõi của giai đoạn này. Khả năng lên kế hoạch theo hệ thống cho tương lai và cân nhắc về các tình huống mang tính giả định cũng là các khả năng quan trọng xuất hiện trong giai đoạn này.

The ability to thinking about abstract ideas and situations is the key hallmark of the formal operational stage of cognitive development. The ability to systematically plan for the future and reason about hypothetical situations are also critical abilities that emerge during this stage.

Kết luận. Final Thoughts

Mặc dù hiện nay học thuyết của Piaget đã không còn thống trị phổ biến như trước đây nhưng vẫn không thể phủ nhận tầm ảnh hưởng lớn lao của nó lên cách con người tìm hiểu về các giai đoạn phát triển ở trẻ. Piaget là một trong những nhà khoa học đầu tiên cho rằng cách tư duy của trẻ và người trưởng thành về căn bản là khác nhau. Rất nhiều ý tưởng có được từ các quan sát của Piaget với chính con cái của mình. Học thuyết của Piaget đã mở đường cho hàng loạt các nghiên cứu chuyên sâu hơn về quá trình phát triển trí tuệ ở trẻ sau này.

While Piaget’s theory is less prominent than it once was, it had a tremendous influence on our understand of child development. Piaget was one of the first theorists to suggest that the way children think is fundamentally different from the way that adults think. Many of Piaget’s ideas came from his observations of his own children, but his theory has also fueled an abundance of further research on the intellectual development of children.

Nguồn: https://www.verywell.com/a-summary-of-piagets-stages-2795075

Như Trang.