Não không chỉ là một trong những cơ quan quan trọng nhất mà còn là cơ quan phức tạp nhất trong cơ thể. Sau đây chúng ta sẽ cùng tìm hiểu cấu trúc cơ bản của não bộ cũng như quá trình hoạt động của nó. Chúng ta sẽ không đi sâu, cụ thể về não bộ mà thay vào đó, mục tiêu của bài là giới thiệu một cái nhìn tổng quan nhất, giúp bạn làm quen với cấu trúc chính của não bộ và chức năng của chúng.

The human brain is not only one of the most important organs in the human body; it is also the most complex. In the following tour, you will learn about the basic structures that make up the brain as well as how the brain works. This is not an in-depth look at all of the research on the brain. Instead, the goal of this brain tour is to familiarize you with major brain structures and their functions.

brain-generic-101221-02.jpg
Nguồn: Live Science

1   Vỏ não. The Cerebral Cortex

Động mạch não Brain arteries

Vỏ não là là một bộ phận của não, hoạt động của cơ quan tạo nên sự độc đáo của con người so với các loại sinh vật khác. Các đặc tính rõ rệt ở người như tư duy cấp cao, ngôn ngữ và nhận thức cũng như khả năng suy nghĩ, tư duy và tưởng tượng đều xuất phát từ vỏ não.

The cerebral cortex is the part of the brain that functions to make human beings unique. Distinctly human traits including higher thought, language and human consciousness as well as the ability to think, reason and imagine all originate in the cerebral cortex.

Vỏ não chính là thứ ta thấy khi nhìn vào bộ não. Nó là phần ngoài cùng bao bọc não, có thể chia thành 4 thùy não. Bề mặt não là những nếp cuộn, giữa chúng là các khe rãnh.

The cerebral cortex is what we see when we look at the brain. It is the outermost portion that can be divided into the four lobes of the brain. Each bump on the surface of the brain is known as a gyrus, while each groove is known as a sulcus.

cerebral_cortex_lobes

Bốn thùy não. The Four Lobes

Các thùy não. Lobes of the Brain

Đại não có thể được chia làm 4 phần, hay còn gọi là thùy. Thùy trán, thùy đỉnh, thùy chẩm và thùy thái dương, tất cả đều đảm nhận nhiều chức năng khác nhau từ tư duy đến nhận biết âm thanh.

The cerebral cortex can be divided into four sections, which are known as lobes. The frontal lobe, parietal lobe, occipital lobe, and temporal lobe have been associated with different functions ranging from reasoning to auditory perception.

Thùy trán nằm ở mặt trước của não, đảm nhận chức năng tư duy, vận động, nhận thức cấp độ cao và ngôn ngữ diễn đạt. Phía sau của thùy trán, gần với rãnh trung tâm là vỏ não vận động. Đây là khu vực não bộ nhận thông tin từ các thùy khác và sử dụng thông tin này để thực hiện các chuyển động cơ thể. Tổn thương thùy trán có thể dẫn tới thay đổi các thói quen tình dục, khả năng hòa nhập xã hội, khả năng tập trung cũng như làm tăng sự liều lĩnh.

The frontal lobe is located at the front of the brain and is associated with reasoning, motor skills, higher level cognition, and expressive language. At the back of the frontal lobe, near the central sulcus, lies the motor cortex. This area of the brain receives information from various lobes of the brain and utilizes this information to carry out body movements. Damage to the frontal lobe can lead to changes in sexual habits, socialization, and attention as well as increased risk-taking.

Thùy đỉnh nằm ở giữa đại não, chịu trách nhiệm xử lý những thông tin cảm giác xúc giác như áp lực, sự tiếp xúc và sự đau đớn. Bộ phận có tên gọi vỏ não cảm giác xúc giác nằm ở thùy này, có vai trò quan trọng trong việc xử lý các giác quan của cơ thể. Tổn thương thùy đỉnh có thể dẫn tới các vấn đề về trí nhớ lời nói, suy yếu khả năng điều khiển ánh mắt và các vấn đề về ngôn ngữ.

The parietal lobe is located in the middle section of the brain and is associated with processing tactile sensory information such as pressure, touch, and pain. A portion of the brain known as the somatosensory cortex is located in this lobe and is essential to the processing of the body’s senses. Damage to the parietal lobe can result in problems with verbal memory, an impaired ability to control eye gaze and problems with language.

Thùy thái dương nằm ở đáy của não bộ. Thùy này cũng là nơi có chứa vỏ não thính giác, là bộ phận quan trọng trong việc tiếp nhận và xử lý các thông tin về âm thanh và ngôn ngữ ta nghe được. Đồi hải mã cũng nằm trong thùy thái dương, đây chính là nguyên do lý giải tại sao bộ phần này của não lại liên quan nhiều đến việc hình thành trí nhớ và lưu giữ các ký ức như vậy. Tổn thương thùy thái dương có thể gây ra các vấn đề về trí nhớ, nhận biết lời nói và các kỹ năng ngôn ngữ.

The temporal lobe is located on the bottom section of the brain. This lobe is also the location of the primary auditory cortex, which is important for interpreting sounds and the language we hear. The hippocampus is also located in the temporal lobe, which is why this portion of the brain is also heavily associated with the formation of memories. Damage to the temporal lobe can lead to problems with memory, speech perception, and language skills.

Thùy chẩm nằm ở phía sau của não bộ, tiếp nhận và xử lý các thông tin và kích thích thị giác. Vỏ não thị giác, bộ phận tiếp nhận và xử lý các thông tin từ võng mạc mắt nằm ở thùy chẩm. Tổn thương thùy chẩm có thể gây ra các vấn đề về thị giác như khó khăn nhận biết sự vật, không phân biệt được màu sắc và khó khăn trong việc nhận biết từ ngữ.

The occipital lobe is located at the back portion of the brain and is associated with interpreting visual stimuli and information. The primary visual cortex, which receives and interprets information from the retinas of the eyes, is located in the occipital lobe. Damage to this lobe can cause visual problems such as difficulty recognizing objects, an inability to identify colors, and trouble recognizing words.

Cuống não. The Brain Stem

Cuống não được cấu tạo từ não sau và não giữa. Não sau có chứa các bộ phận như hành tủy, cầu não và thể lưới.

The brain stem is comprised of the hindbrain and midbrain. The hindbrain contains structures including medulla, the pons and the reticular formation.

blausen_0114_brainstemanatomy

Não sau. The Hindbrain

Não sau là kết cấu nối tủy sống và não. The hindbrain is the structure that connects the spinal cord to the brain.

Hành tủy nằm ngay trên tủy sống, điều khiển các chức năng tự chủ như nhịp tim, nhịp thở và huyết áp.

The medulla is located directly above the spinal cord and controls many vital autonomic functions such as heart rate, breathing and blood pressure.

Cầu não kết nối hành tủy vào tiểu não, giúp điều khiển sự chuyển động của mỗi bên cơ thể.

The pons connects the medulla to the cerebellum and helps coordinate movement on each side of the body.

Thể lưới là một hệ thống neuron nằm ở hành tủy, giúp điều khiển các hoạt động chức năng như ngủ và sự tập trung.

The reticular formation is a neural network located in the medulla that helps control functions such as sleep and attention.

Não giữa. The Midbrain

Não giữa là khu vực nhỏ nhất của não bộ đóng vai trò như một trạm chuyển tiếp của thông tin thính giác và thị giác.

The midbrain is the smallest region of the brain that acts as a sort of relay station for auditory and visual information.

Não giữa đảm trách nhiều chức năng quan trọng như điểu khiển hệ thống nghe nhìn cũng như chuyển động mắt. Các phần não giữa có tên gọi nhân đỏ và liềm đen có liên quan đến việc kiểm soát chuyển động của cơ thể. Vùng chất đen của não giữa có chứa một lượng lớn các neuron sản sinh dopamine. Sự thoái hóa của tế bào thần kinh trong vùng chất đen sẽ gây ra bệnh Parkinson.

The midbrain controls many important functions such as the visual and auditory systems as well as eye movement. Portions of the midbrain called the red nucleus and the substantia nigra are involved in the control of body movement. The darkly pigmented substantia nigra contains a large number of dopamine-producing neurons are located. The degeneration of neurons in the substantia nigra is associated with Parkinson’s disease.

Tiểu não. The Cerebellum

Tiểu não nằm trên đỉnh các cầu não đằng sau cuống não. Tiểu não được cấu thành từ các thùy nhỏ và tiếp nhận thông tin từ hệ thống cân bằng của tai trong, dây thần kinh cảm giác và hệ thống thính giác, thị giác. Tiểu não có liên quan đến việc điều khiển quá trình vận động cũng như các khía cạnh cơ bản về trí nhớ và học tập.

Sometimes referred to as the “little brain,” the cerebellum lies on top of the pons behind the brain stem. The cerebellum is comprised of small lobes and receives information from the balance system of the inner ear, sensory nerves, and the auditory and visual systems. It is involved in the coordination of motor movements as well as basic facets of memory and learning.

1449918798_brainlateral_cerabelum

Tiểu não chiếm khoảng 10% não bộ, nhưng lại sở hữu hơn 50% tổng số neuron của toàn bộ não. Kết cấu này kiểm soát vận động, nhưng không phải là vì các lệnh vận động xuất phát từ đây mà là tiểu não đóng vai trò điều chỉnh những tín hiệu này, khiến những chuyển động trở nên chính xác và hiệu quả.

The cerebellum makes up approximately 10 percent of the brain’s total size, but it accounts for more than 50 percent of the total number of neurons located in the entire brain. This structure is associated with motor movement and control, but this is not because the motor commands originate here. Instead, the cerebellum serves to modify these signals and make motor movements accurate and useful.

Ví dụ, tiểu não giúp điều khiển tư thế, sự cân bằng và sự phối hợp của các chuyển động. Điều này cho phép các nhóm cơ khác nhau trong cơ thể cùng hoạt động và tạo nên các chuyển động nhịp nhàng, trôi chảy.

For example, the cerebellum helps control posture, balance, and the coordination of voluntary movements. This allows different muscle groups in the body to act together and produce coordinated, fluid movement.

Bên cạnh chức năng quan trọng về mặt điều khiển vận động, tiểu não còn có ảnh hưởng quan trọng trong một số chức năng nhận thức nhất định, ví dụ như ngôn ngữ.

In addition to playing an essential role in motor control, the cerebellum is also important in certain cognitive functions including language.

6 Đồi thị. The Thalamus

Đồi thị hỗ trợ quá trình chuyển tiếp các thông tin thị giác.

The thalamus helps relay sensory information.

Nằm ở trên cuống não, đồi thị xử lý và chuyển tiếp các thông tin về chuyển động và thị giác. Đồi thị đóng vai trò như một trạm chuyển, nó nhận thông tin cảm giác và rồi truyền cho vỏ não. Vỏ não cũng gửi đi thông tin đến đồi thị , sau đó đồi thị sẽ tiếp tục chuyển thông tin này đến các hệ thống khác.

Located above the brainstem, the thalamus processes and transmits movement and sensory information. It is essentially a relay station, taking in sensory information and then passing it on to the cerebral cortex. The cerebral cortex also sends information to the thalamus, which then sends this information to other systems.

image

Vùng dưới đồi. The Hypothalamus

Vùng dưới đồi là một nhóm các nuclei nằm dọc theo đáy não gần tuyến yên. Vùng dưới đồi kết nối với nhiều vùng não bộ khác và chịu trách nhiệm kiểm soát cơn đói, cơn khát, các cảm xúc, điều hòa thân nhiệt và nhịp sinh học. Vùng dưới đồi cũng điều khiển tuyến yên bằng cách tiết ra các hormone, chính điều này đã khiến vùng dưới đồi có một khả năng kiểm soát rất lớn lên nhiều chức năng của cơ thể.

The hypothalamus is a grouping of nuclei that lie along the base of the brain near the pituitary gland. The hypothalamus connects with many other regions of the brain and is responsible for controlling hunger, thirst, emotions, body temperature regulation, and circadian rhythms. The hypothalamus also controls the pituitary gland by secreting hormones, which gives the hypothalamus a great deal of control over many body functions.

 

Hệ viền. The Limbic System

Hạch hạnh nhân là một trong những kết cấu quan trọng nhất của hệ viền.

 The amygdala is one of the major structures found in the limbic system.

Hệ viền được tạo nên từ 4 thành tố chính: Hạch hạnh nhân, đồi hải mã, các khu vực của vỏ não limbic và khu vực vách ngăn. Các kết cấu này tạo thành các kết nối giữa hệ viền và vùng dưới đồi, đồi thị và vỏ não. Đồi hải mã đóng vai trò quan trọng đối với trí nhớ và học tập, trong khi bản thân hệ viền đóng vai trò chủ chốt trong việc điều khiển các phản ứng cảm xúc.

The limbic system is comprised of four main structures: the amygdala, the hippocampus, regions of the limbic cortex and the septal area. These structures form connections between the limbic system and the hypothalamus, thalamus and cerebral cortex. The hippocampus is important in memory and learning, while the limbic system itself is central in the control of emotional responses.

01-limbic

Hạch nền. The Basal Ganglia

Hạch nền là một nhóm các nuclei tập trung quanh đồi thị. Những nuclei này đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chuyển động. Nhân đỏ và liềm đen của não giữa cũng có liên kết với vùng hạch nền này.

The basal ganglia are a group of large nuclei that partially surround the thalamus. These nuclei are important in the control of movement. The red nucleus and substantia nigra of the midbrain have connections with the basal ganglia.

basal-ganglia-anatomy-1

Nguồn: https://www.verywell.com/the-anatomy-of-the-brain-2794895

Như Trang.