Hành vi khinh thường là phớt lờ một ai đó, ngó lơ họ, hoặc tỏ ra dửng dưng với họ. Nó có thể là thiếu tôn trọng, thiếu cân nhắc hoặc thể hiện sự thô lỗ ra mặt.
Dismissive behavior involves brushing someone off, ignoring them, or being indifferent to them. It can be disrespectful, inconsiderate, or downright rude.
Bị khinh thường có thể khiến bạn có cảm giác không ai muốn mình và mình không quan trọng, như kiểu bạn có cũng như không, theo TS. Aimee Daramus, một nhà tâm lý học lâm sàng.
Being dismissed can leave you feeling unwanted and unimportant, like you don‘t matter, says Aimee Daramus, PsyD, a licensed clinical psychologist.
Hành vi coi thường có thể có nhiều hình dạng. Ví dụ, bạn bước vào một bữa tiệc và chào mọi người, nhưng họ vờ như không để ý. Hoặc, bạn đưa ra một đề xuất trong một cuộc họp và đồng nghiệp đảo mắt.
Dismissive behavior can take many forms. For example, you enter a party and greet someone, but they pretend not to notice. Or, you make a suggestion in a meeting and your colleague rolls their eyes.
Bài viết này sẽ tìm hiểu một số ví dụ, đặc điểm và nguyên nhân của hành vi khinh thường, cũng như một số chiến lược có thể giúp bạn ứng phó với người có hành vi này.
This article explores some examples, characteristics, and causes of dismissive behavior, as well as some strategies that can help you cope with a dismissive person.
Ví dụ. Examples of Dismissive Behavior
Có một số ví dụ về hành vi khinh thường, theo TS. Daramus:
These are some examples of dismissive behavior, according to Dr. Daramus:
– Không chào hoặc công nhận sự có mặt của bạn. Not greeting you or acknowledging your presence
– Không thể hiện sự quan tâm với những gì bạn đang nói. Showing no interest in what you’re saying
– Xen ngang vào khi bạn nói. Interrupting you when you’re speaking
– Có thói quen ngó lơ cuộc gọi hoặc tin nhắn của bạn. Habitually ignoring your calls or text messages
– Phớt lờ những đề xuất của bạn mà không hề có sự cân nhắc nào. Brushing off your suggestions without considering them
– Không trả lời câu hỏi của bạn. Not answering your questions
– Đưa ra câu trả lời ngắn, cộc lốc khi bị nhắc. Giving short, monosyllabic answers when prompted
– Loại bạn ra khỏi một cuộc giao tiếp. Excluding you from a conversation
– Hỏi mong muốn và ý kiến của mọi người trừ bạn. Asking everyone’s preference or opinion except yours
– Vờ như mối bận tâm của bạn là không hợp lý. Pretending your concerns are not valid
– Coi đóng góp của bạn là không đáng kể. Treating your contributions as insignificant
– Xem nhẹ nhu cầu hoặc mong muốn của bạn. Devaluing your needs or wants
Một người có tính khinh thường sẽ chỉ coi thường bạn, hoặc một số nhóm người cụ thể (người thuộc một nhóm độ tuổi, chủng tộc, hoặc giới tính chẳng hạn), hoặc coi thường tất cả mọi người nói chung, theo TS. Daramus.
A dismissive person might be dismissive of only you, of specific types of people (people of a specific age, race, or gender, for example), or of all other people in general, says Dr. Daramus.
Ví dụ, một nghiên cứu năm 2022 để ý thấy rằng nhóm nữ giới trẻ tuổi, không thuộc nhóm da Trắng dễ bị người ta coi thường khi đặt câu hỏi và nói lên nỗi bận tâm của mình.
For example, a 2022 study notes that younger, female, and non-White people were more likely to have their questions and concerns be dismissed.1
Người có tính khinh thường hành xử thế nào? How Does a Dismissive Person Act?
Có một số hành động thường gặp ở người có tính khinh thường: These are some of the actions of a dismissive person:
– Thở dài như thể bạn khiến họ mỏi mệt lắm. Sighing as though you’re tiresome
– Phủi sạch mọi bận tâm của bạn. Shrugging off your concerns
– Cười khẩy lời nói của bạn. Smirking at your words
– Đảo mắt khi bạn đưa ra đề xuất. Rolling their eyes at your suggestions
– Không tiếp xúc bằng ánh mắt với bạn. Not making eye contact with you
– Quay mặt đi trong lúc tương tác với bạn. Facing away from you during the interaction
– Bỏ đi khi bạn vẫn đang nói chuyện với họ. Walking away from you while you’re speaking to them
Những lời nói khinh thường? What Are Dismissive Statements?
Dưới đây là những ví dụ lời nói khinh thường: These are some examples of dismissive statements:
– “Sao cũng được.” “Whatever.”
– “Điều đó có quan trọng gì đâu.” “That doesn’t really matter.”
– “Tôi không có thời gian cho việc này.” “I don’t have time for this.”
– “Tôi đã nghe mấy cái này từ lâu rồi.” “I’ve heard it all before.”
– “Điều này không quan trọng, làm tiếp chuyện khác đi.” “That’s not important, let’s move on.”
– “Đó là một ý tưởng ngu ngốc.” “That’s a silly idea.”
– “Điều này không đáng để bàn.” “It’s not worth discussing.”
– “Anh đang phản ứng thái quá.” “You’re overreacting.”
– “Sao em cứ làm loạn chuyện này lên vậy?” “Why are you making such a big deal out of this?”
Đặc điểm của một người có tính hay khinh thường? What Are the Characteristics of a Dismissive Person?
Có một số dấu hiệu và đặc điểm ở một người có tính hay khinh thường: These are some signs and characteristics of a dismissive person:
– Họ hay phán xét: Là người phán xét bạn dựa vào những yếu tố như ngoại hình hay tình trạng xã hội. Họ thấy bạn thiếu thốn và khinh thường bạn nếu bạn không giống họ.
They’re judgmental: The person judges you on factors such as your appearance or social status. They find you lacking and proceed to dismiss you if you’re not the same as them.
– Họ không đặt bạn làm ưu tiên: Là người không ưu tiên bạn và đối xử như thể bạn không hề quan trọng.
They don’t make you a priority: The person doesn’t make you a priority and treats you like you’re unimportant.
– Họ lúc nào cũng phải đúng: Là người mặc kệ bạn nói gì và không cho rằng những bận tâm của bạn là có thật. Họ nghĩ họ biết hết và họ luôn phải đúng, dù có thế nào đi nữa.
They always have to be right: The person ignores what you’re saying and doesn’t think your concerns are valid. They think they know best and they always have to be right, no matter what.
– Họ ở thế phòng thủ khi bị đối chất: Là người rơi vào thế phòng thủ, và họ hoặc là kiếm cớ, hoặc tấn công lại bạn nếu bạn chỉ ra hành vi của họ.
They become defensive when confronted: The person becomes defensive and either makes excuses or attacks you if you point out their behavior.
– Họ không bao giờ xin lỗi: Là người không thừa nhận bất cứ điều gì mình đã làm sai và không bao giờ xin lỗi.
They never apologize: The person doesn’t admit to any wrongdoing and never apologizes.
– Họ không nghiêm túc với bạn: Là người không nghiêm túc cân nhắc những đề xuất, ý kiến, thành tựu hoặc cảm xúc của bạn.
They don’t take you seriously: The person doesn’t take your suggestions, ideas, achievements, or feelings seriously.
– Họ không coi bạn ra gì: Là người chế nhạo hoặc dùng lời lẽ mỉa mai để xem thường bạn.
They belittle you: The person mocks you or uses sarcasm to belittle you.
– Họ xem nhẹ cảm xúc của bạn: Thay vì công nhận cảm xúc của bạn là thật, thì đối phương nói với bạn là bạn đang phản ứng thái quá hoặc làm lớn chuyện không đâu.
They minimize your feelings: Rather than acknowledging that your feelings are valid, the person tells you you’re overreacting or making a big deal out of nothing.
– Họ rút khỏi cuộc xung đột: Thay vì xử lý các vấn đề quan trọng và tìm hướng giải quyết, đối phương rút khỏi xung đột, để lại bạn với cảm xúc khó chịu và cảm giác không được lắng nghe.
They withdraw from conflict: Rather than dealing with important issues and working them out, the person withdraws from the conflict, leaving you feeling upset and unheard.
TS. Daramus lý giải, “Việc chuyện này chuyện kia thỉnh thoảng không theo ý mình là bình thường, nhưng con người ta vẫn có thể đối xử như thể bạn là người quan trọng. Hành vi xem thường từ chối coi mong muốn của bạn là có thật.”
“It‘s normal to not get your way sometimes, but people can still treat you like you matter. Dismissive behavior denies that your wants were ever valid,” Dr. Daramus explains.
Điều gì khiến mọi người khinh thường người khác? What Makes People Dismissive?
Có một số lý do tiềm ẩn gây ra hành vi khinh thường: These are some of the potential causes of dismissive behavior:
– Hành vi học tập từ người khác: Nếu một người lớn lên trong một môi trường nơi người chăm sóc hoặc hình mẫu họ tiếp xúc có tính khinh thường, thì họ cũng có thể tiếp nhận và có hành vi tương tự sau này khi lớn lên.
Learned behavior: If a person grew up in an environment where their caregivers or role models were dismissive, they may adopt similar behavior patterns as they grow older.
– Phong cách gắn bó: Người nào có người chăm sóc không đáp ứng nhu cầu của họ trong thời thơ ấu có thể có kiểu gắn bó dạng né tránh chối bỏ. Họ có thể tách rời bản thân khỏi người khác và thể hiện hành vi khinh thường như một cơ chế tự vệ, để từ chối người khác trước khi bị người khác từ chối.
Attachment style: People who had unresponsive caregivers in childhood may have a dismissive avoidant attachment style.2 They may detach themselves from others and exhibit dismissive behavior as a defense mechanism, in order to reject others before they can be rejected.
– Lòng tự trọng thấp: Mặc dù nghe có vẻ ngược ngạo, nhưng người có lòng tự trọng thấp thể hiện hành vi coi thường như một cách để bảo vệ lòng tự trọng mong manh của họ. Khinh thường mọi người có thể giúp họ duy trì cảm nhận bản thân vượt trội hơn người khác.
Low self-esteem: Though it seems counterintuitive, people with low self-esteem may exhibit dismissive behavior as a way to protect their fragile sense of self. Dismissing others can help them maintain a sense of superiority over others.
– Sang chấn tinh thần: Người từng trải qua sang chấn tinh thần, như bị phản bội, bị bỏ rơi, hoặc bị từ chối, có thể hình thành hành vi khinh thường như một cách để tách biệt bản thân khỏi mọi người và bảo vệ bản thân không phải chịu thêm đau đớn tinh thần nào nữa.
Emotional trauma: People who have experienced emotional trauma, such as betrayal, abandonment, or rejection, may develop dismissive behavior as a way to distance themselves from others and protect themselves from further emotional pain.
– Kiểm soát thụ động: Một số người sử dụng hành vi khinh thường để khẳng định kiểm soát lên người khác một cách thụ động, theo TS. Daramus. Họ duy trì sự thống trị bằng cách ngăn bản thân quan tâm và thể hiện tình cảm.
Passive control: Some people use dismissive behavior to passively exert control over others, says Dr. Daramus. They maintain their dominance by withholding their attention and affection.
– Né tránh xung đột: Người né tránh xung đột có thể thích chối bỏ vấn đề thay vì xử lý nó, theo TS. Daramus.
Conflict-avoidance: People who are conflict-avoidant may prefer to dismiss the issue than deal with it, says Dr. Daramus.
– Kỹ năng kiểm soát cơn giận kém: Đôi khi, một người có thể khinh thường, chối bỏ bạn vì họ tức giận với bạn, và không có kỹ năng kiểm soát nóng giận tốt, theo lý giải của TS. Daramus.
Poor anger management skills: Sometimes, someone might be dismissive of you because they‘re angry at you and don‘t have great anger management skills, Dr. Daramus explains.
Làm sao để ứng phó với một người có tính khinh thường? How Do You Deal With a Dismissive Person?
Dưới đây là một số chiến lược có thể giúp bạn xử lý một người có tính hay khinh thường: These are some strategies that can help you deal with a dismissive person:
– Khiến họ chú ý vào hành vi của bản thân: Nếu ai đó đối xử khinh thường bạn, bạn có thể nhắc họ về hành vi này và khiến họ chú ý vào nó. Nếu họ chưaý thức được cái họ đang làm, họ có thể bắt đầu để tâm đến nó hơn.
Bring it to their attention: If someone is behaving dismissively toward you, you can call out their behavior and bring it to their attention. If they were not aware they were doing it, they can start to be more mindful of it.
– Nói cho họ biết cảm nhận của bạn: Hãy giải thích với đối phương cách mà hành vi của họ khiến bạn cảm thấy thế nào. Ví dụ, bạn có thể nói: “Việc anh không trả lời tin nhắn khiến em cảm thấy mình không quan trọng với anh.”
Tell them how you feel: Explain to the person how their actions are making you feel. For instance, you could say: “When you don’t respond to texts, it makes me feel like I’m not important to you.”
– Khẳng định bản thân: Nếu đối phương hay chối bỏ những đề xuất và những mong muốn của bạn, Ts. Daramus nói bạn có thể cần phải trực tiếp và rõ ràng hơn bình thường. Hãy nói rõ nhu cầu và ý kiến của mình, một cách chắc chắn, và tôn trọng đối phương.
Assert yourself: If the person tends to dismiss your suggestions or preferences, Dr. Daramus says you might need to be more direct and assertive than usual. State your needs or opinions clearly, firmly, and respectfully.
– Thiết lập ranh giới: Nếu hành vi của đối phương vẫn tiếp diễn, TS. Daramus chia sẻ rằng bạn sẽ phải đặt ra ranh giới với họ, như từ chối dành thời gian ở bên họ.
Set boundaries: If the person’s behavior persists, Dr. Daramus says you may have to put boundaries in place, such as declining to spend time with them.
– Tìm kiếm hỗ trợ: Nếu hành vi của một người thường xuyên khiến bạn cảm thấy buồn bực và bí bức, hãy trao đổi với người thân về nó hoặc cân nhắc tìm kiếm hỗ trợ từ một chuyên gia sức khỏe tâm thần.
Seek support: If the person’s behavior often causes you to feel upset or overwhelmed, talk to loved ones about it or consider seeking support from a mental health professional.
Tham khảo. Sources
Hildenbrand GM, Perrault EK, Rnoh RH. Patients’ perceptions of healthcare providers’ dismissive communication. Health Promot Pract. 2022;23(5):777-784. doi:10.1177/15248399211027540
Zvara BJ, Lathren C, Mills-Koonce R; Family Life Project Key Contributors. Maternal and paternal attachment style and chaos as risk factors for parenting behavior. Fam Relat. 2020;69(2):233-246. doi:10.1111/fare.12423
Nguồn: https://www.verywellmind.com/dismissive-behavior-examples-characteristics-7505005
Như Trang.
Exploring Psychology - Khám Phá Tâm Lý Học 