Tôi không giỏi cái gì hết – Tại sao lại như vậy? (Why am I not good at anything)?

Suy nghĩ “Mình chẳng giỏi cái gì cả” cũng rất thường gặp ít nhiều trong đời. Suy nghĩ này thường đến với bạn khi bạn còn trẻ và vẫn đang cố tìm ra sự nghiệp nào mình muốn theo đuổi hoặc mục đích sống lớn lao hơn trong đời mình là gì. Nó cũng có thể đến vào khoảng thời gian sau này, khi bạn thay đổi con đường sự nghiệp, hoặc cảm thấy mình không sống có ý nghĩa hay đạt được thành tựu sống như vài người bạn cùng trang lứa.

It’s common to think, “I’m not good at anything,” at one point or another. This thought may come to you when you are young and still trying to figure out what career you want to pursue or what your greater life purpose might be. It can come later in life, too, as you are changing career paths or feel like you aren’t living as meaningful or accomplished life as some of your peers.

Nghĩ rằng “Mình chẳng giỏi gì cả” thường cho thấy bạn đang có lòng tự trọng thấp hoặc đang ngờ vực bản thân.

Thinking “I’m not good at anything” often indicates that you are experiencing low self-esteem or self-doubt.1

Một số người có thể giũ bỏ ngay những suy nghĩ này và tiếp tục bước về phía trước, nhưng cũng nhiều trường hợp đắm chìm trong nó. Nếu dạng suy nghĩ này dần thống trị bạn,bạn có thể rất khó vượt qua nó. Nhưng sự thật là, mọi người đều giỏi một thứ gì đó, và thường thì, độc thoại nội tâm tiêu cực và lòng tự trọng thấp sẽ ngăn cản con người ta tìm ra thứ đó là gì.

Some people can shake these thoughts off and move on, but it’s common to get bogged down in this thinking. If this type of thinking becomes dominant, it can be challenging to move past it. The truth is, though, that everyone is good at something, and usually, negative self-talk and low self-esteem hold people back from figuring out what that something is.

Tổng quan. At a Glance

Cảm thấy mình không giỏi cái gì thường xuất phát từ lòng tự trọng thấp, so sánh xã hội, suy nghĩ tiêu cực và sợ thử những điều mới. Để vượt qua nó và cảm thấy tự tin hơn về bản thân và năng lực của mình, bạn cần tìm ra nguyên nhân và từng bước xử lý nó. Hãy cùng tìm hiểu cảm giác “mình không giỏi thứ gì” là như thế nào và cái gì có thể gây ra những cảm giác này, cũng như cách ứng phó.

Feeling like you are not good at anything often stems from poor self-esteem, social comparisons, negative thinking, and the fear of trying new things. To overcome it and feel more confident in yourself and your abilities, it’s important to figure out the causes and take steps to address it. Let’s look at what “I’m not good at anything” may feel like, what may be causing these feelings, and how to cope.

Cảm giác mình chẳng giỏi thứ gì cho thấy bạn có lòng tự trọng thấp và tự nhìn nhận bản thân kém. Thường thì, cảm giác lòng tự trọng thấp có liên đới với lo âu và trầm cảm. Suy nghĩ tiêu cực trong đầu cũng có thể ảnh hưởng lên năng suất và trải nghiệm tại trường học cũng như chỗ làm và thậm chí có thể tác động tiêu cực lên các mối quan hệ của bạn với mọi người.

Feeling like you are not good at anything indicates that you are experiencing low self-esteem and a poor self-image. Often, feelings of low self-esteem are correlated with feelings of anxiety and depression.2 Negative self-thoughts can impact your performance and experience at school3 and work4 and can even negatively impact your interpersonal relationships.5

Hãy cùng tìm hiểu làm sao mà những suy nghĩ tiêu cực này lại hay xuất hiện: Let’s take a look at how these negative thoughts are typically experienced:

Chơi trò so sánh. Playing the Comparison Game

Bạn có thể níu giữ mục đích sống trong đời và cảm thấy mình thiếu tài năng hoặc năng khiếu. Suy nghĩ này thường đến khi bạn so sánh mình với người khác. Bạn có thể nhìn thấy trên mạng xã hội, TV, tạp chí, và tin tức rồi cảm thấy ai cũng thành công, người ta tự tin và đã tìm thấy mục đích sống trong đời.

You may be grappling with your purpose in life and feel like you lack talents or gifts. This thought often comes when you compare yourself to others. You may look at social media, TV, magazines, and the news and feel like all you see are successful, self-confident people who seem to have found their purpose in life.

“Nhai lại” thất bại quá khứ. Harping on Past Failures

Bạn cũng có thể có nhiều cách tự nhìn nhận sự thành công của bản thân. Bạn có thể nghĩ về một thời điểm bạn đã từng cố gắng theo đuổi một đam mê hay nộp đơn xin một công việc, và thất bại. Bạn nghĩ về những lần bạn nhận điểm kém ở trường, những lần bạn bị thất vọng bởi mọi người, hoặc những lần bạn cảm thấy bị coi thường.

You may also be going through a list of ways you perceive yourself as unsuccessful. You may think back on a time that you tried to pursue an interest or applied for a job, and failed in some way. You may be thinking of times you received low grades in school, times that you were put down by others, or times that you felt unappreciated.

Không thể thử những điều mới. An Inability to Try New Things

Bạn có thể cân nhắc thử những điều mới hoặc theo đổi một sở thích tiềm năng, nhưng suy nghĩ tiêu cực có thể ngăn bạn làm điều đó. Bạn có thể tưởng tượng mình giỏi một cái gì đó tạm thời và rồi ngay lập tức nghĩ mình có thể thất bại.

You may consider trying something new or pursuing a hobby you might enjoy, but your negative thoughts are likely stopping you from doing so. You might imagine yourself being good at something momentarily but then immediately think of how you could fail.

Bên cạnh suy nghĩ “Mình chẳng giỏi gì cả”, một số các suy nghĩ khác bạn có thể có ở những thời điểm này:

Besides “I’m not good at anything,” some of the other thoughts you may be having at this time may include:

– “Mình chẳng có tài năng gì.” “I have no talents.”

– “Mình không bận tâm, mà cũng chẳng ai bận tâm đến mình.” “I am not interesting, and no one is interested in me.”

– “Mình có cố giỏi cái gì đi nữa thì cũng chẳng có nghĩa lý gì.”“There is no point in me trying to be good at anything.”

– “Mọi người khác trừ mình đều vui vẻ và thành công.” “Everyone else but me is happy and successful.”

– “Mình sẽ chẳng bao giờ học hành hay làm việc giỏi.” “I’ll never be good at school or work.”

– “Mình chẳng có lý do gì để thử làm cái gì hết vì mình sẽ chẳng giỏi nó đâu.” “There’s no reason for me to try something because I won’t be good at it.”

– “Mình là một thất bại.” “I’m a failure.”

Điều quan trọng cần hiểu là những dạng suy nghĩ lại đơn giản chỉ là suy nghĩ. Chúng không phải lúc nào cũng là sự thật  trong đời. Chúng là ví dụ của độc thoại nội tâm tiêu cực và thường làm chu kỳ xuất hiện suy nghĩ tiêu cực ngày càng nhiều hơn, chất chồng lên nhau.

It’s important to understand that these types of thoughts are simply thoughts. They don’t necessarily express the reality of your life. They are examples of negative self-talk6 and usually perpetuate a cycle of more negative thoughts, piled one upon the other.

Xác định nguyên nhân. Identifying the Causes

Có nhiều nguyên nhân tác động góp phần khiến bạn có cảm giác mình không giỏi gì cả. Thường thì, lý do một người có những suy nghĩ này là vì sự kết hợp các đặc điểm tính cách, quá trình nuôi dạy và trải nghiệm cuộc sống.

There are several different dynamics that might be at play that are contributing to your feeling of not being good at anything. Often, the reason someone has these thoughts is because of a combination of personality traits, upbringing, and life experiences.

Hiểu được cái đang khiến bạn có những suy nghĩ này sẽ giúp bạn tìm ra được cách vượt qua chúng.

Understanding what may be causing these thoughts will help you figure out how to move past them.

Lòng tự trọng thấp. Low Self-Esteem

Lòng tự trọng thấp có lẽ là yếu tố châm ngòi thường gặp nhất cho suy nghĩ mình không giỏi cái gì hết. Theo Hiệp Hội Tâm Lý học Hoa Kỳ (APA) mô tả, lòng tự trọng thấp có liên quan đến cách tự nhìn nhận bản thân.

Low self-esteem is probably the most common trigger of thinking you are not good at anything. As the American Psychological Association (APA) describes, low self-esteem has to do with how you perceive yourself.

Lòng tự trọng của bạn bao gồm hình dung của bạn về bản thân và cách bạn nhìn nhận những thành tựu và năng lực của chính mình. Nó cũng phản ánh bạn nghĩ thế nào về cách mọi người nhìn nhận và phản hồi lại bạn.

Your self-esteem encompasses your self-image and how you view your achievements and abilities. It also reflects how you think that others perceive and respond to you.1

Bạn cần phải hiểu được rằng nhận thức về bản thân và năng lực cá nhân không đứng yên. Bạn có thể có những lần tự nhìn nhận bản thân tiêu cực và có lúc thấy mình cũng tích cực và hay ho. Nói cách khác, lòng tự trọng là thứ có thể cải thiện được.

It’s important to understand that your perception of yourself and your abilities isn’t static. You can have periods of negative self-image and times of positive self-image. In other words, self-esteem is something that can be improved.

Nghiên cứu đã chỉ ra cải thiện lòng tự trọng và cách nhìn nhận về bản thân có thể tác động tích cực lên trải nghiệm sống.

Studies have shown that higher self-esteem and self-image can have positive impacts on life experiences.7

Độc thoại nội tâm tiêu cực. Negative Self-Talk

Bạn nghe có vẻ hơi lạ, nhưng chúng ta đều liên tục kể chuyện về bản thân trong tâm trí. Những suy nghĩ như kiểu, “Mình chẳng giỏi gì cả” là một ví dụ về độc thoại nội tâm tiêu cực, và có thể tác động thực sự lên cách ta nhìn nhận bản thân, các mối quan hệ và cái ta theo đuổi trong đời.

It may not feel like it, but we are constantly telling stories about ourselves in our minds. Thoughts like, “I’m not good at anything” are an example of negative self-talk, and can have real impacts on how we perceive ourselves, our relationships, and what we can pursue in life.

Nghiên cứu đã phát hiện ra rằng liên tục độc thoại nội tâm tiêu cực có thể có tác động mạnh mẽ lên sức khỏe tâm thần và làm tăng lo âu và trầm cảm.

Studies have found that repeatedly engaging in negative self-talk can have strong effects on our mental health and can increase anxiety and depression.6

Có một lằn ranh mỏng manh ở đây: suy nghĩ mạnh mẽ đến mức khi ta thay đổi các suy nghĩ tiêu cực theo hướng tích cực hơn thì lợi ích thực sự sẽ xuất hiện.

There’s a silver lining here: thoughts are so powerful that trying to change negative thoughts into more positive ones can have real benefits.

Ví dụ, người nào cho thấy thái độ lạc quan hơn về cuộc sống thường hay có sức khỏe thể chất và tinh thần cũng như chất lượng cuộc sống tốt hơn.

For example, people who adopt more optimistic attitudes about life tend to experience greater physical and mental well-being and quality of life.8

Các mối quan hệ. Relationships

Người đồng hành mà ta chọn giữ lại bên mình tác động đáng kể lên cách ta nhìn nhận bản thân và cái gì ta xem là thế mạnh và điểm yếu của bản thân. Việc ở trong một mối quan hệ thân thiết với một người quá nhanh sẽ khiến bạn thất vọng, người tin rằng bạn chẳng có tài năng gì hay không có giá trị có thể ảnh hưởng tiêu cực lên lòng tự trọng của bạn.

The company we keep can significantly impact how we see ourselves and what we perceive to be our strengths and weaknesses. Being in a close relationship with someone quick to put you down, who believes you are untalented or worthless somehow, can negatively affect your self-esteem.9

Ngược lại, nghiên cứu đã phát hiện ra các mối quan hệ với người biết hỗ trợ, hay khích lệ và chấp nhận bạn có thể thúc đẩy lòng tự trọng. Tác động của điều này cũng mang tính cộng dồn.

Conversely, research has found that relationships with supportive, encouraging, and accepting people can boost self-esteem.9 The effects of this may be cumulative, too.

Ví dụ, trẻ nào được tiếp nhận những thông điệp tích cực về giá trị bản thân sẽ dễ tìm kiếm được những mối quan hệ cũng tích cực từ hồi thanh thiếu niên cũng như lúc trưởng thành.

For example, children who are given positive messages about their self-worth are more likely to seek out relationships that are positive as teens and also as adults.9

Sang chấn thời thơ ấu. Childhood Traumas

Không may thay, những trải nghiệm tiêu cực thời thơ ấu hoặc sang chấn có thể tác động kéo dài cả đời lên lòng tự trọng và cách bạn nhìn nhận bản thân. Nghiên cứu đã phát hiện điều này đặc biệt đúng trong những trường hợp có ngược đãi hoặc rối loạn chức năng trong gia đình.

Unfortunately, experiencing adverse childhood experiences or traumas can have lifelong impacts on self-esteem and self-image.10 Studies have found this to be particularly true when it comes to household dysfunction and abuse.

Trẻ sống trong những gia đình có mức độ rối loạn chức năng cao hoặc từng bị ngược đãi sẽ dễ có lòng tự trọng thấp khi trưởng thành.

Children who lived in homes with high levels of dysfunction or who experienced abuse were more likely to have lower self-esteem as grownups.10

Cách ứng phó. How to Cope

Rất may là có một số điều bạn có thể làm để phá vỡ chu kỳ suy nghĩ tiêu cực và  quan điểm cho rằng mình không giỏi thứ gì. Dưới đây là một số ý tưởng.

Fortunately, there are several things you can do to break the cycle of negative thinking and the idea that you are not good at anything. Here are some ideas.

Nghỉ dùng mạng xã hội một thời gian. Take a Social Media Break

Hầu hết chúng ta đều dựa vào mạng xã hội để kết nối với mọi người, nhận tin tức, và cập nhập các xu hướng mới. Nhưng mạng xã hội cũng có mặt tối, và chính điều này có thể tác động tiêu cực lên lòng tự trọng và cảm giác bản thân có giá trị.

Most people rely on social media to connect with others, get news, and keep up with current trends. But there’s a dark side to social media, and that’s that it can negatively impact self-esteem and feelings of self-worth.11

Những người sử dụng mạng xã hội thường chia sẻ những hình ảnh “đã có dàn xếp” về cuộc sống của họ, sử dụng các bộ lọc ảnh và lựa chọn phần cuộc sống họ muốn chia sẻ. Đó là lý do tại sao nhìn đâu cũng thấy mọi người thành công và có tài năng.                 

People on social media often share a “curated” image of their lives, using filters in photos and picking and choosing which parts of their lives to share. That’s why it might seem like everyone is full of successes and talents.

Nghỉ dùng mạng xã hội có thể mang đến cho bạn một cơ hội ngưng tham gia vào trò chơi so sánh mà mạng xã hội đang cố khuyến khích để tập trung vào cải thiện hình ảnh của bản thân, sức khỏe thể chất và tinh thần.

Taking a break from social media can give you a chance to stop engaging in the comparison game that social media seems to encourage, and to focus on improving your own self-image, mental health, and well-being.

Học cách chấp nhận lời khen. Learn to Accept Compliments

Những người nghĩ rằng mình không giỏi thứ gì thường không tin vào bất cứ ai khen cái mà họ đang giỏi. Nói đơn giản, người có lòng tự trọng thấp không giỏi chấp nhận lời khen.

People who think they are not good at anything often won’t believe others when they point out what they are good at. Simply put, people with low self-esteem aren’t very good at accepting compliments.12

Nếu bạn thấy điều đó đúng với bạn, bạn có thể cân nhắc một bài tập nho nhỏ. Để ý mỗi lần ai đó cố gắng khen ngợi bạn và xem xem điều gì sẽ xảy ra nếu bạn chấp nhận nó. Đúng vậy, ban đầu bạn có thể cảm thấy mình phải “diễn” một chút. Nhưng nếu bạn tiếp tục tập chấp nhận lời khen, bạn có thể thay đổi suy nghĩ của mình về cách người khác nhận định bạn và năng lực chấp nhận bản thân của bạn cũng sẽ như vậy.

If this is true of you, you might consider a little exercise. Note each time someone attempts to compliment you and see what happens if you accept it. Yes, you might initially feel that you are faking it to some extent. But if you continue accepting compliments, you might change your thinking about how others perceive you and your ability to perceive yourself in the same light.

Thử viết nhật ký. Try Journaling

Viết xuống những suy nghĩ có thể là một cách cực kỳ hay giúp xử lý cảm xúc và hiểu rõ chúng. Đầu tiên, hãy viết xuống những suy nghĩ và cảm xúc để giúp xác định chúng. Việc hiểu được cái gì đang diễn ra với mình là bước đầu tiên để bắt đầu cảm thấy ổn hơn.

Writing down your thoughts can be a powerful way to sort out your feelings and understand them. First, write down your thoughts and feelings to help identify them. Understanding what’s going on with you is the first step to starting to feel better.

Việc dành một vài phút một ngày chỉ để “trải ra” những suy nghĩ trên trang giấy mang tính trị liệu rất cao.

Taking a few minutes a day to just “spill” your thoughts on the page can be therapeutic.

Nếu bạn để  ý thấy suy nghĩ của mình cứ như bị chế ngự bởi suy nghĩ tiêu cực và lòng tự tin thấp, bạn có thể thử làm một điều gì đó khác biệt: Nhật ký biết ơn. Một trong những cách tốt nhất để biến chuyển suy nghĩ tiêu cực là bắt đầu viết nhật ký biết ơn, và nghiên cứu đã phát hiện thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa lòng biết ơn và lòng tự trọng.

If you notice that your thoughts seem to be dominated by negative thinking and low self-confidence, you might want to try something different: a gratitude journal. One of the best ways to turn negative thinking around is to start a gratitude journal, and studies have found a relationship between gratitude and self-esteem.13

Duy trì nhật ký biết ơn không hề phức tạp: Chỉ cần viết xuống một điều bạn cảm thấy biết ơn mỗi ngày. Nó có thể đơn giản như một cốc cà phê buổi sáng, hoặc tiếng cười của con trẻ. Chỉ cần bạn cam kết viết nó xuống.

Keeping a gratitude journal isn’t complicated: just write down one thing you are grateful for each day. It can be something as simple as your morning coffee, or your child’s laughter. Just commit to writing it down.

Thử tham gia trị liệu. Try Therapy

Trị liệu là cách tuyệt vời để cải thiện lòng tự trọng và hình ảnh bản thân. Trị liệu có thể giúp bạn hiểu rõ hơn cái gì đang khiến bạn cảm thấy như vậy, thậm chí quan trọng hơn, nó có thể giúp bạn thực tập cách quản lý những suy nghĩ tiêu cực của bản thân.

Therapy is a great way to work on your self-esteem and self-image. Therapy can help you better understand what is causing you to feel this way, but even more importantly, it can help you practice ways of managing your negative thoughts.

Trị liệu nhận thức – hành vi tập trung vào xác định các suy nghĩ tiêu cực, học các kỹ thuật điều chỉnh dạng thức suy nghĩ và tạo điều kiện xây dựng một tâm trí tích cực hơn.

Cognitive-behavioral therapy focuses on identifying negative thoughts, learning techniques for retraining thought patterns and adopting a more positive mindset.6

Xác định những tài năng đến từ bên trong.  Identify the Gifts That Come From Within

Một cách khác để chống lại suy nghĩ “Mình không giỏi bất cứ điều gì” là tái chỉnh khung định nghĩa về việc giỏi một cái gì đó. Khi hầu hết chúng ta nghĩ về việc giỏi một cái gì đó, ta nghĩ về những thứ như có một công việc hay ho hơn, vào được trường đại học tốt, có một số tài năng đáng ngưỡng mộ, hoặc có một mối quan hệ hoặc một cuộc hôn nhân hạnh phúc.

An impactful way to combat the thought “I’m not good at anything” is to reframe what being good at something really means. When most of us think of being good at something, we think of things like getting a high-powered job, getting into a good college, having some admired talents, or having a happy relationship or marriage.

Nhưng tất cả những điều này đều là thành tựu bên ngoài, và mặc dù cũng đáng để ăn mừng nhưng chúng không phải là những cách duy nhất để thể hiện năng lực cuộc sống của chúng ta

But these are all outward accomplishments, and while they may be things to celebrate, they aren’t the only ways that people’s life gifts are expressed.

Tài năng của bạn có thể không quá rõ ràng hoặc “phô trương” nhưng vẫn có ý nghĩa. Là một người bạn tốt, một người biết lắng nghe, hoặc một người tử tế và kiên nhẫn, đều là những tài năng đặc biệt. Tương tự, từng vượt qua những nghịch cảnh và học các kiên  trì dù còn nhiều chông gai chắc chắn là một tài năng và một thứ gì đó đáng để tự hào.

Your gifts may be less obvious or “showy” but are still just as meaningful. Being a good friend, a good listener, or someone who is kind and patient, are special gifts. Similarly, having lived through difficult circumstances and learning to persevere despite challenges is most definitely a gift and something to be proud of.

Hãy xem xem điều gì sẽ xảy ra khi bạn ngồi xuống và liệt kê ra những tài năng hướng nội tâm hơn và có liên quan đến những phẩm chất tính cách khiến bạn trở thành một người tốt và góp phần tích cực khiến thế giới ngày một tốt đẹp hơn.

See what happens when you sit down and list the talents that are more inward and have to do with personality qualities that make you a good person and positive contributor to making the world a better place.

Điều cần nhớ. Keep in Mind

“Mình không giỏi gì cả” là một câu tuyên ngôn mạnh mẽ, và nếu bạn thường xuyên lặp lại nó, bạn sẽ dần tin nó là thật. Nhưng một câu khẳng định như vậy chỉ là một suy nghĩ bạn đang tự nói với bản thân. Nó đến từ lòng tự trọng thấp chứ không phải thực tế của bạn.

“I’m not good at anything” is a very powerful statement, and if you say it often enough, you will start to believe it. But a statement like this is just a thought you are telling yourself. It comes from a place of low self-esteem and is not your reality.

Mọi người trên trái đất này đều có thứ họ làm giỏi – đơn giản như thức dậy vào buổi sáng và bắt đầu ngày mới đã là một thành công rồi. Việc xác định được những tài năng và thế mạnh của bản thân có thể tốn thời gian, nhưng bạn thực sự có chúng. Chỉ cần bạn chịu khó đào sâu một chút và thay đổi tư duy để nghĩ một cách tích cực hơn về giá trị của bản thân là được.

Everyone on earth has something that they are good at—simply getting up in the morning and starting your day is an accomplishment in and of itself. Identifying your talents and strengths might take a while, but they are there. You owe it to yourself to do a little digging and change your mindset to think more positively about your self-worth.

Tham khảo. Sources

APA Dictionary of Psychology. Self-esteem.

Nguyen D, Wright E, Dedding C, Pham T, Bunders J. Low self-esteem and its association with anxiety, depression, and suicidal ideation in Vietnamese secondary school students: A cross-sectional study. Frontiers in Psychiatry. 2019;10:698. doi:10.3389/fpsyt.2019.00698

Arshad M, Zaidi S, Mahmood K. Self-esteem and academic performance among university students. Journal of Education and Practice. 2015;6(1):156-162.

Krauss S, Orth U. Work experiences and self-esteem development: A meta-analysis of longitudinal studies. European Journal of Personality. 2021. doi:10.1177/08902070211027142

Don B, Girme Y, Hammond M. Low Self-Esteem Predicts Indirect Support Seeking and Its Relationship Consequences in Intimate Relationships. Personality and Social Psychology Bulletin. 2019;45(7). doi:10.1177/0146167218802837

Kertz S, Koran J, Stevens K, Björgvinsson T. Repetitive negative thinking predicts depression and anxiety symptom improvement during brief cognitive behavioral therapy. Behaviour Research and Therapy. 2015;68:54-63. doi:10.1016/j.brat.2015.03.006

Du H, King RB, Chi P. Self-esteem and subjective well-being revisited: The roles of personal, relational, and collective self-esteem. PLoS One. 2017;12(8):e0183958. doi:10.1371/journal.pone.0183958

Conversano C, Rotondo A, Lensi E, Della Vista O, Arpone F, Reda M. Optimism and its impact on mental and physical well-being. Clinical Practice & Epidemiology in Mental Health. 2010;6:25-29. doi:10.2174/1745017901006010025

American Psychological Association. Positive relationships boost self-esteem, and vice versa.

AlShawi A, Lafta R. Relation between childhood experiences and adults’ self-esteem: A sample from Baghdad. Qatar Medical Journal. 2014;2. doi:10.5339/qmj.2014.14

Vogel E, Rose J, Roberts L, Eckles K. Social comparison, social media, and self-esteem. Psychology of Popular Media Culture. 2014;3(4):206–222. doi:10.1037/ppm0000047

Kille D, Eibach R, Wood J, Holmes J. Who can’t take a compliment? The role of construal level and self-esteem in accepting positive feedback from close others. Journal of Experimental Social Psychology. 2017;68:40-49. doi:10.1016/j.jesp.2016.05.003

Bartlett M, Valdesolo P, Arpin S. The paradox of power: The relationship between self-esteem and gratitude. Journal of Social Psychology. 2020;160(1):27-38. doi:10.1080/00224545.2019.1601609

Nguồn: https://www.verywellmind.com/i-m-not-good-at-anything-combatting-low-self-esteem-5216365

Như Trang.